Różaniec, modlitwa, która niesie pokój
Różaniec bywa nazywany modlitwą babć, a jednocześnie Jan Paweł II nazwał go swoją ulubioną modlitwą. Skąd się wziął, jak go odmawiać i…
Są chwile, kiedy modlitwa grzęźnie w gardle: diagnoza, rozstanie, śmierć bliskiej osoby. Biblia pokazuje, że wtedy wolno krzyczeć, płakać, a nawet milczeć. Jak modlić się, gdy nie ma się już siły na słowa?
Każdy, kto przeżył naprawdę trudne chwile, wie, że modlitwa nie zawsze przychodzi łatwo. W dniu diagnozy, w szpitalnym korytarzu, po telefonie z tragiczną wiadomością słowa się rozsypują. Znane modlitwy wydają się puste, a własne nie przychodzą. Czasem zostaje tylko „dlaczego?”. Czasem nawet tego nie ma.
Wiele osób czuje się wtedy podwójnie źle: cierpią i jeszcze mają poczucie, że „nie umieją się modlić”, że ich wiara jest za słaba. Tymczasem Biblia pokazuje coś zupełnie innego. Modlitwa w cierpieniu rzadko bywa piękna i uporządkowana. Bywa krzykiem, płaczem, kłótnią z Bogiem — i to też jest modlitwa.
Mniej więcej jedna trzecia Psalmów to tak zwane lamentacje — modlitwy skargi. Ich autorzy nie przebierają w słowach:
„Jak długo, Panie, całkiem zapominasz o mnie? Jak długo będziesz ukrywał przede mną swoje oblicze?” (Ps 13,2)
Albo w Psalmie 22, który Jezus modlił się na krzyżu:
„Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?” (Ps 22,2)
Te modlitwy znalazły się w Biblii nie przez przypadek. Bóg najwyraźniej chce, żebyśmy wiedzieli, że wolno nam mówić do Niego w ten sposób. Że nie musimy udawać spokoju, którego nie mamy. Że skarga skierowana do Boga jest wciąż rozmową z Nim, a więc aktem wiary.
Jest nawet Psalm 88, który kończy się bez żadnej pociechy, słowami o ciemności. To jedyny taki Psalm. Jakby Bóg chciał powiedzieć: wiem, że czasem nie ma dobrego zakończenia od razu. I nawet wtedy możesz do Mnie mówić.
Księga Hioba opowiada o człowieku, który w krótkim czasie traci majątek, dzieci i zdrowie. Przyjaciele przychodzą go pocieszyć i przez siedem dni siedzą z nim w milczeniu. To najlepsze, co zrobili. Kiedy zaczynają mówić, tłumacząc mu, że na pewno zawinił, robią mu tylko krzywdę.
Hiob nie przyjmuje ich łatwych wyjaśnień. Spiera się, protestuje, woła do Boga o odpowiedź. A na końcu księgi Bóg mówi do przyjaciół coś zaskakującego: że to nie oni, lecz Hiob mówił o Nim słusznie (Hi 42,7). Ten, który krzyczał i pytał, był bliżej prawdy niż ci, którzy bronili Boga gładkimi formułkami.
Święty Paweł daje w Liście do Rzymian ogromną pociechę wszystkim, którzy nie umieją się modlić w cierpieniu:
„Duch przychodzi z pomocą naszej słabości. Gdy bowiem nie umiemy się modlić tak, jak trzeba, sam Duch przyczynia się za nami w błaganiach, których nie można wyrazić słowami.” (Rz 8,26)
„Błagania, których nie można wyrazić słowami” — po grecku dosłownie „westchnienia niewypowiedziane”. Jęk, łzy, ciężkie westchnienie w nocy — Duch Święty może je przemienić w modlitwę. Nie musisz znaleźć właściwych słów. Twoje serce, nawet milczące, jest słyszane.
Najbardziej poruszającym obrazem modlitwy w udręce jest sam Jezus w Getsemani. Ewangelie mówią, że „począł się smucić i odczuwać trwogę” (Mt 26,37), że padł na twarz, a według Łukasza Jego pot był „jak gęste krople krwi” (Łk 22,44). Modlił się:
„Ojcze mój, jeśli to możliwe, niech Mnie ominie ten kielich! Wszakże nie jak Ja chcę, ale jak Ty.” (Mt 26,39)
Jezus nie udaje, że nie boi się cierpienia. Prosi, żeby go ominęło. Mówi szczerze, czego chce. A dopiero potem dodaje: „nie jak Ja chcę”. To zdanie nie jest wyuczoną formułą. Przyszło po walce. Jeśli twoja modlitwa wciąż jest na etapie „niech mnie to ominie”, jesteś w dobrym miejscu — w tym samym, w którym był Jezus.
Jedno słowo. „Jezu”. „Pomocy”. „Boże”. Powtarzane w myślach, gdy nie ma siły na nic więcej. To pełnoprawna modlitwa.
Gotowe modlitwy. Wtedy, gdy własne słowa nie przychodzą, modlitwy, których nauczyliśmy się w dzieciństwie — „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo”, koronka — mogą nieść nas jak łódź. Nie trzeba ich „przeżywać”. Wystarczy je powtarzać.
Psalmy na głos. Przeczytaj Psalm 13, 22 albo 42. Pozwól, żeby słowa sprzed trzech tysięcy lat wyraziły to, czego ty nie potrafisz.
Modlitwa innych. Poproś kogoś, żeby się za ciebie modlił. To nie jest słabość. W najtrudniejszych chwilach wspólnota może nieść nas wtedy, gdy sami nie dajemy rady. Wielu ludzi mówi, że przetrwało tylko dlatego, że inni się za nich modlili.
Milczenie. Usiądź w kościele albo w ciszy w domu i nic nie mów. Po prostu bądź z Bogiem z całym swoim bólem. On wie, co jest w twoim sercu.
Pisanie. Czasem łatwiej napisać list do Boga niż mówić. Napisz wszystko, nawet gniew i pretensje. Bóg wytrzyma twoją szczerość.
Trzeba to powiedzieć uczciwie: modlitwa nie zawsze od razu przynosi pokój. Czasem po modlitwie jest tak samo ciężko jak przed nią. To nie znaczy, że modlitwa była „zła” albo że Bóg nie słucha.
Modlitwa w cierpieniu nie jest przede wszystkim sposobem na poprawę samopoczucia. Jest sposobem, żeby nie zostać samemu. Żeby nie zamknąć się w bólu, tylko przynieść go przed Kogoś, kto sam cierpiał i kto obiecał: „Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata” (Mt 28,20).
Jeśli cierpienie trwa długo i odbiera ci siły do życia, nie wahaj się szukać także pomocy u ludzi: u bliskich, u księdza, u psychologa czy lekarza. Modlitwa i profesjonalna pomoc nie wykluczają się — Bóg działa także przez ludzi.
Kiedyś przyjdzie czas, kiedy będziesz mógł spojrzeć na tę trudną chwilę z perspektywy. Może zobaczysz, że modlitwy, które wydawały się puste, jednak cię niosły. Może nie. Ale nawet jeśli dziś jedyną modlitwą, na jaką cię stać, jest ciężkie westchnienie — to wystarczy. Ono też dociera do Boga.
Bądź pierwszą osobą, która skomentuje ten artykuł.
Różaniec bywa nazywany modlitwą babć, a jednocześnie Jan Paweł II nazwał go swoją ulubioną modlitwą. Skąd się wziął, jak go odmawiać i…
Chcesz się modlić, ale nie wiesz, od czego zacząć, a słowa wydają się sztuczne? Nie jesteś sam. Oto kilka prostych, sprawdzonych przez…
Koronkę do Bożego Miłosierdzia odmawiają dziś ludzie na całym świecie, często o godzinie piętnastej. Skąd pochodzi ta modlitwa, jak ją…