Przejdź do treści

Nie martwcie się o jutro. Co Jezus mówi o lęku o przyszłość

Pieniądze, zdrowie, dzieci – zmartwienia, które nie dają spać. Jak rozumieć słowa Jezusa „nie martwcie się o jutro” bez poczucia winy, że się martwimy?

R
Rafał
5 min czytania
0
Zdjęcie: Nie martwcie się o jutro. Co Jezus mówi o lęku o przyszłość

Zdanie, które łatwo źle zrozumieć

„Nie martwcie się o jutro” – te słowa Jezusa z Kazania na Górze bywają cytowane jak prosty przepis: martwisz się, znaczy mało wierzysz. Wystarczy się "odpuścić", a lęk zniknie. Tylko że każdy, kto kiedyś leżał w nocy, licząc rachunki w głowie, albo czekał na wyniki badań dziecka, wie, że to nie działa tak prosto. Zmartwienie nie jest przełącznikiem, który można wyłączyć aktem woli.

Warto więc przeczytać ten fragment uważniej, bo Jezus nie mówi do ludzi, którzy żyją w komfortowej stabilizacji. Mówi do tłumu, w którym są wyrobnicy dniówkowi, ludzie bez zapasów, bez ubezpieczenia, bez emerytury. Do ludzi, dla których jutro naprawdę mogło oznaczać głód.

„Nie martwcie się więc i nie mówcie: co będziemy jeść? co będziemy pić? czym będziemy się przyodziewać? Bo o to wszystko poganie zabiegają. Przecież Ojciec wasz niebieski wie, że tego wszystkiego potrzebujecie” (Mt 6,31-32)

Troska a zamartwianie się – to nie to samo

Grecki czasownik użyty w tym fragmencie, merimnao, oznacza coś więcej niż zwykłe myślenie o jutrze. To stan rozdarcia, podzielenia umysłu – troska, która rozrywa człowieka na części, nie pozwala mu być obecnym tu i teraz. Jezus nie krytykuje przewidywania, planowania, odkładania grosza na czarną godzinę. Krytykuje stan, w którym przyszłość pożera teraźniejszość.

To ważne rozróżnienie, bo inaczej łatwo wpaść w fałszywe poczucie winy. Matka, która martwi się o zdrowie dziecka i dlatego umawia je na badania, nie grzeszy brakiem wiary – działa odpowiedzialnie. Problem zaczyna się wtedy, gdy ta sama matka nie może spać, nie może się modlić, nie może cieszyć dzisiejszym dniem, bo cała jej uwaga jest zakładnikiem scenariuszy, które jeszcze się nie wydarzyły i może nigdy się nie wydarzą.

Ptaki, lilie i to, czego nie mówi ten obraz

Jezus wskazuje na ptaki, które nie sieją ani nie zbierają, a są karmione, i na lilie polne, które nie przędą, a są piękniej ubrane niż Salomon w całej swej chwale. To piękny obraz, ale trzeba go czytać uczciwie: ptaki czasem umierają z głodu, kwiaty więdną. Jezus nie obiecuje, że nic złego się nie wydarzy. Obiecuje coś innego – że Ojciec, który troszczy się o te najmniejsze formy życia, nie jest nieobecny wobec człowieka, który jest ważniejszy niż one.

To nie jest gwarancja bezpieczeństwa finansowego ani zdrowotnego. To zapewnienie o towarzystwie. Różnica jest ogromna, bo wiele osób traktuje tę obietnicę jak czek in blanco – "skoro Bóg się troszczy, to nic złego mnie nie spotka" – a potem, gdy spotyka ich choroba czy utrata pracy, czują się oszukani przez wiarę. Jezus nigdy nie obiecywał nieobecności cierpienia. Obiecywał nieobecność samotności w nim.

Dlaczego jutro jest tak ciężkie do uniesienia

Jest w tym fragmencie jedno zdanie, które często się pomija, a które jest kluczem do całości:

„Dosyć ma dzień swojej biedy” (Mt 6,34)

To niemal surowe stwierdzenie. Jezus nie mówi "jutro będzie dobrze". Mówi: jutro też będzie miało swoje trudności, ale zajmiesz się nimi, kiedy nadejdą. Dzisiejszy dzień ma wystarczająco dużo własnego ciężaru, żeby dokładać mu jeszcze ciężar dnia, który jeszcze nie istnieje.

Tu leży sedno paraliżu, jaki wywołuje lęk o przyszłość. Umysł próbuje przeżyć naraz wszystkie możliwe scenariusze – chorobę, która jeszcze się nie pojawiła, bankructwo, które jeszcze nie nastąpiło, krzywdę dziecka, która może nigdy się nie zdarzy. Człowiek wtedy cierpi wielokrotnie: raz w wyobraźni, za każdym razem, gdy scenariusz wraca, i ewentualnie jeszcze raz, jeśli rzeczywiście coś złego się wydarzy. Jezus proponuje coś praktycznego, niemal terapeutycznego: zostań w granicach dnia, który masz. On ma dość własnych trudności, żebyś nie musiał pożyczać sobie trudności z przyszłości.

Co to oznacza konkretnie

Dla rodzica, który boi się o przyszłość dziecka, może to oznaczać: zadbaj o to, co jest w twojej mocy dzisiaj – rozmowę, obecność, uważność – a nie o wszystkie możliwe ścieżki życia, które dziecko może wybrać za dziesięć lat. Dla osoby w trudnej sytuacji finansowej: zrób to, co możesz zrobić w tym miesiącu, a nie licz w głowie scenariusze na pięć lat do przodu, które i tak są pełne niewiadomych, na które nie masz wpływu. Dla kogoś czekającego na wyniki badań: ten dzień, kiedy czujesz się dobrze, ma swoją wartość, niezależnie od tego, co przyniesie diagnoza.

To nie jest rada, żeby żyć bezmyślnie albo nieodpowiedzialnie. To raczej zaproszenie, żeby odróżnić działanie od zamartwiania się – bo to pierwsze bywa potrzebne, drugie prawie nigdy nic nie zmienia, poza tym, że odbiera siłę na dzisiaj.

Szukajcie najpierw Królestwa

Jezus kończy ten fragment zdaniem, które łatwo przeoczyć wśród obrazów ptaków i lilii:

„Starajcie się naprzód o królestwo Boga i o Jego sprawiedliwość, a to wszystko będzie wam dodane” (Mt 6,33)

To nie jest magiczna formuła – "módl się więcej, a dostaniesz pieniądze". To raczej wskazanie priorytetu uwagi. Kiedy cała energia człowieka idzie w zabezpieczanie przyszłości, nie zostaje jej na relację z Bogiem, na bliskość z innymi, na obecność w teraźniejszości. Jezus nie mówi, żeby przestać dbać o jutro. Mówi, żeby nie dać mu pierwszego miejsca – bo ono i tak nie jest w stanie dać tego, czego człowiek najbardziej potrzebuje: poczucia, że nie jest sam.

Lęk o przyszłość prawdopodobnie nigdy całkiem nie zniknie – taka jest natura życia w świecie, który jest kruchy i nieprzewidywalny. Ale można nauczyć się nosić go inaczej: nie jako ciężar, który dźwiga się samemu, dzień po dniu wyprzedzając kalendarz, tylko jako coś, co można oddawać – ten jeden dzień naraz, z ufnością, że jutro też będzie miało swojego Boga, który o nim pamięta.

Udostępnij:

Komentarze (0)

Bądź pierwszą osobą, która skomentuje ten artykuł.

Dodaj komentarz

Komentarze są moderowane. Prosimy o kulturalną i budującą dyskusję.

Podobne artykuły