Jak znaleźć sens życia, co mówi Biblia
Po co żyję? To pytanie wraca w kryzysach, po stracie, w środku życia i u jego schyłku. Biblia nie daje na nie sloganu, ale opowiada…
Chrześcijańska radość to nie przymus uśmiechania się ani dobry humor z natury. Święty Paweł pisał o niej z więzienia. Czym jest radość, którą Biblia nazywa owocem Ducha, i jak ją pielęgnować w zwyczajnym życiu?
Są ludzie, którzy budzą się w dobrym humorze, i są tacy, którzy potrzebują dwóch kaw, żeby w ogóle się odezwać. Gdyby chrześcijańska radość zależała od temperamentu, część z nas byłaby z góry na przegranej pozycji. Na szczęście Biblia mówi o czymś zupełnie innym niż dobry nastrój.
Święty Paweł w Liście do Galatów wylicza to, co nazywa owocem Ducha:
„Owocem zaś ducha jest: miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność, opanowanie.” (Ga 5,22-23)
Radość stoi tu na drugim miejscu, zaraz po miłości. I — co ważne — nie jest wymieniona jako cecha charakteru ani jako zadanie do wykonania. Jest owocem. Owoc nie powstaje dlatego, że drzewo bardzo się stara. Powstaje, bo drzewo jest zdrowe, ma korzenie w dobrej ziemi i dostaje światło.
Najbardziej radosny list Nowego Testamentu, List do Filipian, został napisany w więzieniu. Paweł nie wiedział, czy wyjdzie z niego żywy. A jednak to tam pojawia się zdanie, które brzmi niemal jak rozkaz:
„Radujcie się zawsze w Panu; jeszcze raz powtarzam: radujcie się!” (Flp 4,4)
Gdyby radość oznaczała zadowolenie z okoliczności, to zdanie byłoby absurdalne. Kto cieszy się w celi? Ale Paweł mówi „w Panu”, nie „z powodu okoliczności”. Jego radość ma inne źródło niż sytuacja, w której się znajduje. Opiera się na przekonaniu, że jest kochany, że jego życie ma sens i że ostatnie słowo nie należy do strażników ani do sądu.
To rozróżnienie jest kluczowe. Zadowolenie zależy od tego, co się dzieje. Radość w biblijnym sensie zależy od tego, do Kogo należymy.
Bywa, że w środowiskach kościelnych radość zamienia się w obowiązek. Chrześcijanin „powinien” być pogodny, „nie wypada” mu być smutnym, a kto płacze, ten jakby przyznawał się do słabej wiary. To nieporozumienie, które potrafi zrobić wiele szkody.
Jezus płakał nad Jerozolimą i przy grobie przyjaciela. W Ogrójcu mówił: „Smutna jest moja dusza aż do śmierci” (Mt 26,38). Psalmy pełne są skarg, żalu i pytań bez odpowiedzi. Biblia nie każe nam udawać. Radość chrześcijańska może współistnieć ze smutkiem — tak jak w żałobie można jednocześnie płakać i wierzyć, że rozstanie nie jest ostateczne.
Radość nie jest więc maską, którą zakłada się na niedzielę. Jest raczej głębokim nurtem, który płynie pod powierzchnią — czasem wyraźnie widocznym, czasem ukrytym pod falami zmęczenia czy bólu, ale wciąż obecnym.
Jezus mówi o tym w mowie pożegnalnej, tuż przed męką:
„To wam powiedziałem, aby radość moja w was była i aby radość wasza była pełna.” (J 15,11)
Kontekst tego zdania jest uderzający. Jezus mówi o winnym krzewie i latoroślach, o trwaniu w Nim i o miłości „aż do oddania życia”. Radość, o której mówi, jest owocem tej więzi. Nie przychodzi z zewnątrz jak prezent, który można odpakować i odłożyć. Rośnie z relacji.
Dlatego tak trudno ją „zrobić”. Można natomiast zadbać o warunki, w których rośnie — tak jak ogrodnik nie produkuje jabłek, ale dba o drzewo.
Warto uczciwie przyjrzeć się temu, co tę radość w nas dusi. Najczęściej nie są to wielkie tragedie, ale rzeczy bardzo zwyczajne:
Porównywanie się. Ktoś ma lepszą pracę, ładniejszy dom, szczęśliwszą rodzinę — przynajmniej na zdjęciach. Porównywanie odbiera radość z tego, co się ma, bo zawsze znajdzie się ktoś, kto ma więcej.
Ciągłe życie „potem”. Będę szczęśliwy, kiedy skończę studia, kiedy dostanę awans, kiedy dzieci dorosną. Tymczasem radość może istnieć tylko teraz. Jutro jest jeszcze nierealne, a wczoraj już się nie zmieni.
Brak wdzięczności. Nie chodzi o wymuszone „dziękuję”, ale o zdolność zauważania dobra. Kto nie zauważa dobra, nie ma się z czego cieszyć, nawet jeśli dobra wokół niego jest dużo.
Zgorzknienie i urazy. Nieprzebaczone krzywdy działają jak kamień w bucie. Można iść dalej, ale każdy krok boli.
Wieczorne trzy dobra. Przed snem przypomnij sobie trzy dobre rzeczy z całego dnia, nawet bardzo małe: smaczną herbatę, rozmowę, słońce na twarzy. Podziękuj za nie Bogu. Po kilku tygodniach zaczniesz zauważać dobro już w ciągu dnia, a nie dopiero wieczorem.
Szabat dla duszy. Raz w tygodniu zrób coś tylko dlatego, że sprawia ci radość, bez poczucia winy, że „nic nie robisz”. Spacer, muzyka, rozmowa z przyjacielem. Bóg odpoczął siódmego dnia nie dlatego, że był zmęczony, ale żeby cieszyć się tym, co stworzył.
Radość z innymi. Radość rośnie, kiedy się nią dzieli. Ciesz się sukcesami innych tak, jakby były twoje — to najlepsze lekarstwo na zazdrość.
Modlitwa uwielbienia. Większość naszych modlitw to prośby. Spróbuj czasem modlić się tylko po to, żeby powiedzieć Bogu, że jest dobry, bez proszenia o cokolwiek. To zmienia perspektywę.
W Księdze Nehemiasza jest zdanie wypowiedziane do ludzi, którzy płakali, słysząc słowa Prawa po latach wygnania:
„Nie bądźcie przygnębieni, gdyż radość w Panu jest waszą ostoją.” (Ne 8,10)
Radość nie jest tu dodatkiem do życia, ozdobą na lepsze dni. Jest ostoją — czymś, co trzyma człowieka w pionie, gdy wszystko inne się chwieje. Może dlatego święci, którzy przeszli przez ogromne cierpienia, tak często byli ludźmi pogodnymi. Nie dlatego, że nic ich nie bolało, ale dlatego, że ich radość była zakorzeniona głębiej niż ból.
Jeśli dziś trudno ci się cieszyć, nie zmuszaj się. Zacznij od wdzięczności za jedną małą rzecz. Owoce rosną powoli, ale rosną.
Bądź pierwszą osobą, która skomentuje ten artykuł.
Po co żyję? To pytanie wraca w kryzysach, po stracie, w środku życia i u jego schyłku. Biblia nie daje na nie sloganu, ale opowiada…
Wezwanie „nie bój się” pojawia się w Biblii wiele razy — do pasterzy, proroków, uczniów i Maryi. Biblia nie udaje jednak, że lęk nie…
Można być samotnym w pustym mieszkaniu i w tłumie, w małżeństwie i we wspólnocie. Biblia mówi o samotności więcej, niż się wydaje — od…