Przejdź do treści

Wielki Post, post, modlitwa, jałmużna. Jak i po co?

Wielki Post często kojarzy się z rezygnacją ze słodyczy i smutną atmosferą. Tymczasem to czterdzieści dni przygotowania do Wielkanocy oparte na trzech filarach: modlitwie, poście i jałmużnie. Jak przeżyć go z sensem?

R
Rafał
4 min czytania
234
Zdjęcie: Wielki Post, post, modlitwa, jałmużna. Jak i po co?

Czterdzieści dni

Wielki Post trwa czterdzieści dni — od Środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku. Liczba czterdzieści nie jest przypadkowa. W Biblii wraca wiele razy jako czas próby, przygotowania i przemiany. Potop trwał czterdzieści dni. Izraelici wędrowali przez pustynię czterdzieści lat. Mojżesz przebywał na górze Synaj czterdzieści dni. Eliasz szedł do góry Horeb czterdzieści dni i nocy.

A przede wszystkim Jezus, zanim rozpoczął publiczną działalność, spędził czterdzieści dni na pustyni, poszcząc i modląc się, i był tam kuszony. Wielki Post jest zaproszeniem, żeby pójść za Nim na pustynię.

Popiół na głowie

Wielki Post zaczyna się w Środę Popielcową. Kapłan posypuje nasze głowy popiołem, mówiąc jedno z dwóch zdań: „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” albo „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”.

Pierwsze zdanie przypomina o naszej kruchości i śmiertelności. Nie po to, żeby nas przygnębić, ale żeby ustawić priorytety. Wiele rzeczy, którymi się przejmujemy, w perspektywie wieczności okazuje się mało ważnych.

Drugie zdanie mówi o tym, po co jest Wielki Post: o nawróceniu. Greckie słowo metanoia oznacza dosłownie „zmianę myślenia”. Wielki Post nie jest przede wszystkim czasem wyrzeczeń, ale przemiany.

Trzy filary według Jezusa

W Środę Popielcową czytamy fragment Kazania na Górze, w którym Jezus mówi o trzech praktykach: jałmużnie, modlitwie i poście (Mt 6,1-18). Te trzy rzeczy są filarami Wielkiego Postu. Co ciekawe, za każdym razem Jezus ostrzega przed tym samym: przed robieniem tego na pokaz.

„Strzeżcie się, żebyście uczynków pobożnych nie wykonywali przed ludźmi po to, aby was widzieli.” (Mt 6,1)

Wielki Post nie jest konkursem na to, kto więcej wytrzyma. To sprawa między nami a Bogiem.

Modlitwa — relacja z Bogiem

Pierwszy filar dotyczy naszej relacji z Bogiem. Wielki Post jest dobrym czasem, żeby odnowić modlitwę, która może zaniedbana przez resztę roku.

Pomysły:

  • codzienne czytanie Ewangelii z dnia,
  • udział w Drodze Krzyżowej w piątki — to szczególnie polska i bardzo piękna tradycja,
  • Gorzkie Żale w niedziele — nabożeństwo, które powstało w Polsce na początku XVIII wieku,
  • rekolekcje wielkopostne w parafii,
  • dodatkowa Msza Święta w tygodniu.

Nie trzeba robić wszystkiego. Lepiej wybrać jedną rzecz i wytrwać w niej przez cały post.

Post — wolność od przywiązań

Drugi filar dotyczy naszej relacji z samym sobą i z rzeczami. Post nie jest dietą odchudzającą ani karą za grzechy. Jest ćwiczeniem wolności. Kiedy rezygnujemy z czegoś, co lubimy, odkrywamy, jak bardzo jesteśmy od tego zależni — i robimy w sobie miejsce na Boga.

Kościół przewiduje obowiązkowy post ścisły w Środę Popielcową i Wielki Piątek (ograniczenie do trzech posiłków, w tym jednego do syta, oraz wstrzemięźliwość od mięsa), a także wstrzemięźliwość od mięsa w piątki. Poza tym każdy może wybrać własne wyrzeczenie.

Pomysły na post:

  • słodycze, alkohol, kawa — klasyka, która wciąż ma sens,
  • media społecznościowe, seriale, przewijanie telefonu,
  • narzekanie, plotkowanie, krytykowanie innych,
  • zakupy rzeczy niepotrzebnych.

Post od rzeczy materialnych jest dobry, ale post od złych nawyków — od narzekania czy obmawiania — może okazać się jeszcze trudniejszy i owocniejszy.

Jałmużna — relacja z innymi

Trzeci filar dotyczy naszej relacji z bliźnimi. Jałmużna to nie tylko datek dla ubogich, choć to także. To szersza postawa dzielenia się tym, co mamy: pieniędzmi, czasem, uwagą.

Piękną praktyką jest połączenie postu z jałmużną. Pieniądze zaoszczędzone na słodyczach, kawie czy papierosach można przeznaczyć na pomoc potrzebującym. Wtedy post nie jest tylko ćwiczeniem dla nas samych, ale przynosi realne dobro innym.

Pomysły:

  • wsparcie organizacji charytatywnej, np. Caritas, banku żywności, hospicjum,
  • odwiedziny u osoby starszej lub chorej,
  • czas poświęcony dziecku, małżonkowi, rodzicom,
  • pomoc sąsiadowi.

Trzy filary razem

Te trzy praktyki tworzą całość. Modlitwa bez postu może stać się wygodna i powierzchowna. Post bez modlitwy łatwo zamienia się w dietę albo sprawdzian silnej woli. Post bez jałmużny może zamknąć nas w sobie. Jałmużna bez modlitwy może stać się działalnością społeczną bez duchowego wymiaru.

Razem tworzą harmonię: otwieramy się na Boga, uwalniamy się od przywiązań i otwieramy się na innych.

Gdy nie wytrwamy

Wiele osób zaczyna Wielki Post z wielkim zapałem, a po tygodniu łamie postanowienia. To normalne. Nie trzeba się poddawać ani zaczynać od nowa w przyszłym roku. Wystarczy wstać i iść dalej. Wielki Post nie jest egzaminem, który można oblać. Jest drogą, na której upadki też mogą czegoś nauczyć — przede wszystkim pokory i zaufania do Bożej łaski, a nie tylko do własnej siły woli.

Wszystko zmierza do Wielkanocy

Najważniejsze, o czym warto pamiętać: Wielki Post nie jest celem samym w sobie. Prowadzi do Triduum Paschalnego i do Wielkanocy. Nie pościmy dla postu, ale po to, żeby lepiej przeżyć radość zmartwychwstania.

Pustynia ma sens tylko dlatego, że prowadzi do Ziemi Obiecanej. A czterdzieści dni postu ma sens dlatego, że kończy się pustym grobem i słowami: „Nie ma Go tu, bo zmartwychwstał” (Mt 28,6).

Udostępnij:

Komentarze (0)

Bądź pierwszą osobą, która skomentuje ten artykuł.

Dodaj komentarz

Komentarze są moderowane. Prosimy o kulturalną i budującą dyskusję.

Podobne artykuły