Bóg jest miłością, co naprawdę oznacza 1 J 4,8
Trzy słowa z Pierwszego Listu świętego Jana są chyba najczęściej cytowanym zdaniem Biblii. Co naprawdę znaczy, że Bóg jest miłością — i…
Kobieta przychodzi po wodę w południe, kiedy nikogo nie ma przy studni. Spotyka Żyda, który prosi ją o picie. Ta rozmowa łamie wszystkie granice tamtego świata — i pokazuje, jak Bóg szuka człowieka.
Czwarty rozdział Ewangelii według świętego Jana opowiada o spotkaniu, które w tamtych czasach w ogóle nie powinno się wydarzyć. Jezus, zmęczony drogą, siada przy studni Jakuba w Samarii. Jest „około szóstej godziny” (J 4,6), czyli w samo południe. Uczniowie poszli do miasta kupić jedzenie.
Wtedy przychodzi kobieta z dzbanem. Szczegół z godziną nie jest przypadkowy. Po wodę chodziło się rano albo wieczorem, gdy było chłodniej — i chodziło się razem, bo studnia była miejscem spotkań i rozmów. Kobieta, która przychodzi sama w największym upale, najwyraźniej unika innych. Albo to inni unikają jej.
Jezus mówi do niej: „Daj Mi pić!” (J 4,7). Te trzy słowa łamią aż trzy niepisane zasady.
Po pierwsze — Żyd rozmawia z Samarytanką. Żydzi i Samarytanie byli skłóceni od stuleci. Spierali się o to, gdzie należy czcić Boga, i uważali się nawzajem za odstępców. Wielu Żydów, podróżując z Galilei do Judei, wolało nadłożyć drogi, byle nie iść przez Samarię. Kobieta jest zaskoczona: „Jakżeż Ty, będąc Żydem, prosisz mnie, Samarytankę, bym Ci dała się napić?” (J 4,9).
Po drugie — mężczyzna rozmawia z obcą kobietą w miejscu publicznym. Według ówczesnych obyczajów nauczyciel nie powinien tego robić. Nawet uczniowie, gdy wracają, „dziwili się, że rozmawiał z kobietą” (J 4,27).
Po trzecie — rozmawia z kobietą o złej reputacji. Z dalszej rozmowy dowiadujemy się, że miała pięciu mężów, a ten, z którym teraz żyje, nie jest jej mężem. W małej społeczności wszyscy o tym wiedzieli.
Jezus nie przejmuje się żadną z tych granic. Co więcej — zaczyna od prośby. Bóg, który przychodzi do człowieka, nie zaczyna od pouczania, tylko od tego, że sam czegoś potrzebuje. Daje kobiecie szansę, żeby była tą, która może coś ofiarować.
Rozmowa szybko przenosi się na inny poziom. Jezus mówi o „wodzie żywej”, a kobieta, praktyczna jak każdy, kto codziennie nosi ciężki dzban, nie rozumie: „Panie, nie masz czerpaka, a studnia jest głęboka” (J 4,11). Wtedy pada zdanie, które jest sercem tej sceny:
„Każdy, kto pije tę wodę, znów będzie pragnął. Kto zaś będzie pił wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki, lecz woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskającej ku życiu wiecznemu.” (J 4,13-14)
Kobieta zna pragnienie bardzo dobrze — i to nie tylko fizyczne. Pięciu mężów to historia kogoś, kto wciąż szukał miłości, bezpieczeństwa i sensu, i wciąż był rozczarowany. Każda kolejna studnia obiecywała ugaszenie pragnienia, a potem znów trzeba było przychodzić z dzbanem.
Każdy z nas ma takie studnie. Sukces, uznanie, związek, zakupy, ekran telefonu. Dają chwilę ulgi, a potem pragnienie wraca, często silniejsze. Jezus nie potępia tego pragnienia. Mówi tylko, że jest źródło, które może je naprawdę zaspokoić.
W pewnym momencie Jezus mówi: „Idź, zawołaj swego męża” (J 4,16). Kobieta odpowiada wymijająco: „Nie mam męża”. Jezus odsłania całą jej historię — ale w zaskakujący sposób. Nie mówi „żyjesz w grzechu”, tylko: „Dobrze powiedziałaś (...). Powiedziałaś prawdę” (J 4,17-18). Docenia jej szczerość, zanim nazwie trudną prawdę.
To ważna lekcja. Jezus nie udaje, że jej życie jest w porządku. Ale nie upokarza jej i nie zamyka rozmowy. Prawda w Jego ustach nie jest wyrokiem, tylko drzwiami. Kobieta nie ucieka. Przeciwnie — zaczyna zadawać najpoważniejsze pytanie, jakie znała: gdzie należy czcić Boga, na tej górze czy w Jerozolimie?
Odpowiedź Jezusa przekracza spór, który dzielił oba narody:
„Bóg jest duchem; potrzeba więc, by czciciele Jego oddawali Mu cześć w Duchu i prawdzie.” (J 4,24)
Nie chodzi o to, że miejsca modlitwy są bez znaczenia. Chodzi o to, że Boga nie da się zamknąć w żadnej świątyni ani przypisać do jednego narodu. Spotkanie z Nim jest możliwe wszędzie — nawet przy studni, w południe, w życiu, które wydaje się pogmatwane.
A potem pada zdanie, którego Jezus w Ewangelii Jana nie mówi tak otwarcie nikomu innemu. Kobieta wspomina o Mesjaszu, a On odpowiada: „Jestem nim Ja, który z tobą mówię” (J 4,26). Pierwszą osobą, której objawia się tak wprost, jest samotna kobieta z marginesu, z innego narodu i z trudną przeszłością.
Kobieta zostawia dzban i biegnie do miasta. Ta sama, która unikała ludzi, teraz sama ich szuka: „Pójdźcie, zobaczcie człowieka, który mi powiedział wszystko, co uczyniłam” (J 4,29). Nie wstydzi się już swojej historii. Mówi o niej otwarcie, bo została przyjęta.
Pozostawiony dzban to piękny symbol. Przyszła po wodę, a wraca bez niej — bo znalazła coś ważniejszego. Wielu mieszkańców miasta uwierzyło właśnie dzięki jej słowom. Kobieta z marginesu staje się pierwszą misjonarką Samarii.
Po pierwsze — Bóg szuka człowieka tam, gdzie ten jest, a nie tam, gdzie powinien być. Przychodzi w południe, do studni, w zwykły dzień.
Po drugie — nikt nie jest zbyt daleko. Ani obcy, ani skłócony, ani pogubiony w życiu osobistym. Jezus nie zaczyna od listy warunków.
Po trzecie — prawda o nas samych, wypowiedziana z miłością, nie niszczy, tylko uwalnia. Kobieta nie musiała już chodzić po wodę w samotności.
I wreszcie — warto zapytać siebie: do jakich studni wciąż chodzę z dzbanem? Czego tak naprawdę pragnę? I czy jestem gotów usiąść przy studni i porozmawiać z Tym, który już tam czeka?
Bądź pierwszą osobą, która skomentuje ten artykuł.
Trzy słowa z Pierwszego Listu świętego Jana są chyba najczęściej cytowanym zdaniem Biblii. Co naprawdę znaczy, że Bóg jest miłością — i…
Osiem zdań, które otwierają Kazanie na Górze, odwracają do góry nogami to, co świat uważa za szczęście. Kim są ubodzy w duchu, cisi i ci,…
Przypowieść o synu marnotrawnym nazywana bywa Ewangelią w Ewangelii. Jej prawdziwym bohaterem nie jest jednak syn, lecz ojciec, który…