Przejdź do treści

Przypowieść o synu marnotrawnym, Bóg, który czeka

Przypowieść o synu marnotrawnym nazywana bywa Ewangelią w Ewangelii. Jej prawdziwym bohaterem nie jest jednak syn, lecz ojciec, który wypatruje drogi i biegnie naprzeciw. Co ta historia mówi o Bogu?

R
Rafał
4 min czytania
54
Zdjęcie: Przypowieść o synu marnotrawnym, Bóg, który czeka

Historia, którą wszyscy znamy

Przypowieść z piętnastego rozdziału Ewangelii według świętego Łukasza zna niemal każdy. Młodszy syn żąda swojej części majątku, wyjeżdża, trwoni wszystko, a gdy w kraju nastaje głód, ląduje przy świniach — dla słuchacza żydowskiego obraz najgłębszego upadku. Wtedy „zastanowił się” i postanowił wrócić.

Ta historia jest tak znana, że łatwo przeoczyć jej najbardziej szokujące szczegóły. Dla pierwszych słuchaczy Jezusa wiele z tego, co robi ojciec, było niemal skandaliczne. I właśnie w tych szczegółach kryje się sedno.

Żądanie, które było jak życzenie śmierci

Młodszy syn mówi: „Ojcze, daj mi część majątku, która na mnie przypada” (Łk 15,12). W tamtej kulturze spadek dzielono po śmierci ojca. Żądanie go za życia znaczyło mniej więcej tyle, co: „Wolałbym, żebyś już nie żył. Interesuje mnie twój majątek, nie ty”.

Ojciec mógł syna wyrzucić z domu. Mógł go upokorzyć przed całą wioską. Tymczasem bez słowa dzieli majątek. Pozwala mu odejść. To pierwszy obraz Boga w tej przypowieści: Bóg, który szanuje wolność człowieka nawet wtedy, gdy ten używa jej przeciwko Niemu. Bóg nie trzyma nikogo na siłę.

Powrót z przygotowaną przemową

Kiedy syn postanawia wrócić, nie robi tego z miłości. Robi to z głodu. Układa sobie nawet przemowę: „Ojcze, zgrzeszyłem przeciw Bogu i względem ciebie; już nie jestem godzien nazywać się twoim synem: uczyń mię choćby jednym z najemników” (Łk 15,18-19).

To ważne. Jego motywacja nie jest czysta. Nie wraca jako święty, który wszystko zrozumiał. Wraca, bo nie ma dokąd pójść, a w domu ojca nawet najemnicy mają chleb. I to wystarcza. Bóg nie czeka, aż nasze nawrócenie będzie doskonałe. Wystarczy, że zawrócimy.

Ojciec, który biegnie

A teraz najważniejszy moment:

„A gdy był jeszcze daleko, ujrzał go jego ojciec i wzruszył się głęboko; wybiegł naprzeciw niego, rzucił mu się na szyję i ucałował go.” (Łk 15,20)

„Gdy był jeszcze daleko” — to znaczy, że ojciec wypatrywał. Może codziennie patrzył na drogę. Nie zapomniał o synu, nie skreślił go.

„Wybiegł naprzeciw niego” — dla starszego, szanowanego mężczyzny na Bliskim Wschodzie bieganie było czymś niegodnym. Trzeba było podkasać szaty, pokazać nogi, wystawić się na śmieszność. Ojciec nie dba o swoją godność. Biegnie, zanim ktokolwiek z wioski zdąży syna wyszydzić. Bierze na siebie wstyd, który należał się synowi.

„Rzucił mu się na szyję i ucałował go” — zanim syn zdążył wypowiedzieć swoją przemowę. Przebaczenie przychodzi przed przeprosinami.

Przemowa, której ojciec nie słucha

Syn zaczyna recytować przygotowany tekst, ale ojciec mu przerywa. Nie pozwala dokończyć zdania o najemnikach. Zamiast tego woła do sług:

„Przynieście szybko najlepszą szatę i ubierzcie go; dajcie mu też pierścień na rękę i sandały na nogi!” (Łk 15,22)

Szata — znak honoru. Pierścień — znak władzy i przynależności do rodziny. Sandały — znak wolnego człowieka, bo niewolnicy chodzili boso. Ojciec nie przyjmuje syna na okres próbny. Przywraca mu pełną godność, od razu i bez warunków.

Starszy brat — drugi zagubiony syn

Przypowieść nie kończy się na uczcie. Jest jeszcze starszy syn, który wraca z pola, słyszy muzykę i odmawia wejścia do domu. Jest oburzony: on przez lata wiernie służył i nigdy nie dostał nawet koźlęcia, a ten, który roztrwonił majątek, dostaje utuczone cielę.

Jego gniew jest zrozumiały. Ale on także jest daleko od ojca — choć nigdy nie opuścił domu. Mówi o sobie „służę ci”, jak najemnik, a nie syn. O bracie mówi „ten syn twój”, a nie „mój brat”. Żyje obok ojca, ale nie z nim.

I znów ojciec wychodzi — tym razem do starszego syna. Prosi go, tłumaczy: „Moje dziecko, ty zawsze jesteś ze mną i wszystko moje do ciebie należy” (Łk 15,31). Przypowieść kończy się otwarcie. Nie wiemy, czy starszy brat wszedł na ucztę. Jezus zostawia to pytanie słuchaczom — faryzeuszom, którzy szemrali, że przyjmuje grzeszników.

W którym synu się odnajduję?

Ta przypowieść jest lustrem. Czasem jesteśmy młodszym synem: daleko od domu, z pustymi rękami, z przemową pełną wstydu. Wtedy warto pamiętać, że Ojciec wypatruje drogi i że wystarczy zawrócić.

Częściej jednak, zwłaszcza jeśli od lat jesteśmy w Kościele, bywamy starszym bratem. Wiernie wypełniamy obowiązki, ale gdzieś w środku liczymy zasługi i czujemy się pokrzywdzeni, gdy ktoś „gorszy” od nas dostaje łaskę. Wtedy przypowieść pyta nas: czy cieszysz się, że twój brat wrócił? Czy w ogóle uważasz go za brata?

Bóg, który czeka

Rembrandt pod koniec życia namalował obraz powrotu syna marnotrawnego. Ojciec, prawie niewidomy, obejmuje klęczącego syna. Jedna jego dłoń jest męska i mocna, druga delikatna, niemal kobieca. To obraz miłości, która jest jednocześnie ojcowska i matczyna — trzyma mocno i czule zarazem.

Jeśli jesteś daleko — od Boga, od Kościoła, od siebie samego — ta przypowieść jest dla ciebie. Nie musisz mieć idealnej motywacji ani dopracowanej przemowy. Wystarczy wstać i zrobić pierwszy krok w stronę domu. Ktoś już patrzy na drogę.

Udostępnij:

Komentarze (0)

Bądź pierwszą osobą, która skomentuje ten artykuł.

Dodaj komentarz

Komentarze są moderowane. Prosimy o kulturalną i budującą dyskusję.

Podobne artykuły